Www.ARMhistory.do.am
Բարև Հյուր!
Դուք կարող եք:
Մուտք գործել Կամ Գրանցվել
Նավարկություն
Գլխավոր Հայոց պատմություն Հայեր Ֆորում Գրքեր Նկարներ Հետաքրքրաշարժ Հայկական ֆիլմեր Հայկական մուլտֆիլմեր Օնլայն խաղեր Ձեր կարծիքը մեր մասին Կայքեր Կինոթատրոն Հետադարձ կապ
Բաժիններ
Խորհրդային վարչակազմի հաստատումը [2]
Հայաստանի սահմանադրությունը: Խորհրդային հանրապետությունների դաշնության ստեղծումը [2]
Խորհրդային Հայաստանի տարածքային հիմնախնդիրները (1921թ.) [7]
Տնտեսության վերականգնումը [2]
Երկրի ինդուստրացումը և գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը [2]
Հասարակական-քաղաքական կյանքը [3]
Հայկական ԽՍՀ-ն` միութենական հանրապետություն [3]
Հայրենադարձության կազմակերպումը (1920-1930-ական թվականներին) [2]
Խորհրդային իշխանության քաղաքականությունը մշակույթի բնագավառում: Ժողովրդական կրթություն [5]
Գիտությունը: Գրականությունը [3]
Արվեստը [4]
Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը: Ուժերի համախմբումը [3]
Հայ ժողովրդի զավակները ռազմի դաշտում [2]
Միացեք քննարկումներին
  • Աֆորիզմներ (151)
  • Գրքեր (14)
  • Վեբ ծրագրավորում (14)
  • Հայաստանին (13)
  • Հարցեր և պատասխաններ (13)
  • Անեկդոտներ (13)
  • Որ ժամանակաշրջանում է Հայաստանը եղել հզոր (11)
  • Քառյակներ (11)
  • Հայոց լեզու (10)
  • Հին Հունաստան (9)
  • Անձնական մտքեր,խոսքեր (9)
  • Հեղինակային (8)
  • Ուսանողական կայք տնտեսագետների համար (7)
  • Վեբ կայքերի պատրաստում (6)
  • hayoc ekexecu patmutyun (6)
  • Գլխավոր » Հոդվածներ » Խորհրդային Հայաստանը 1920-1945 թվականներին » Հայրենադարձության կազմակերպումը (1920-1930-ական թվականներին)

    Հայրենադարձության հիմնախնդիրը

    Քեմալական Թուրքիայի ջանքերով և մեծ տերությունների կողմից Հայկական հարցի տապալումից հետո գործնական նշանակություն ստացավ հայ գաղթականությանը տեղավորելու խնդիրը։ Թուրքիան խստորեն մերժեց իր երկրում (հայկական տարածքներում) «Հայկական ազգային օջախ» կազմակերպելու առաջարկները։ Ազգային օջախի ստեղծումը, ճիշտ է, Հայկական հարցի հետ նույնական չէր, այնուամենայնիվ կունենար դրական խոշոր նշանակություն։ Այն հայ գաղթականությանը թույլ կտար համահավաք մնալ բուն հայրենիքում և ունենալ հետագա պայքարի հեռանկար։

    Շատ խոսվեց ցեղասպանության ենթարկված արևմտահայ ժողովրդի կենդանի մնացածներին օգնություն ցույց տալու, այս կամ այն երկրում նրանց հավաքելու անհրաժեշտության մասին։ Սակայն գործնականում ոչինչ չէր արվում օգնություն կազմակերպելու ուղղությամբ։ Տերությունների անտարբեր վերաբերմունքի քննադատությամբ հանդես եկավ մեծ մարդասեր, Ազգերի լիգայի ներկայացուցիչ, նորվեգացի բևեռախույզ Ֆրիտյոֆ Նանսենը իր «Խաբված ժողովուրդ» գրքով։

    Թուրքիայի մերժումից հետո մատնանշվում էին ամենատարբեր երկրների անուններ՝ տեղավորելու համար ցեղասպանության վերապրողներին։ Իսկ Լոզանի կոնֆերանսի ժամանակ Ռուսաստանի արտգործժողկոմ Գ. Չիչերինը հայտարարեց իր երկրում 250 հազար հայ գաղթականներ ընդունելու պատրաստակամության մասին, որը, սակայն, չիրականացվեց։

    Հայ գաղթականության հարցի հրատապ լուծման միակ իրական ելքը Խորհրդային Հայաստանն էր, որը, սակայն, զուրկ էր համապատասխան նյութական հնարավորություններից։ Այնուամենայնիվ հանրապետության ղեկավարությունը չէր կարող անտարբեր մնալ հայ գաղթականների նկատմամբ։

    1922թ. նոյեմբերին Անդրերկրկոմի բարտուղար Ալ. Մյասնիկյանը նամակով դիմեց Ռուսաստանի ղեկավարներ Վ. Լենինին, Ի. Ստալինին և Գ. Չիչերինին, որպեսզի կազմակերպվի 50 հազար հայերի հայրենադարձություն, նրանց տեղավորելով Ռուսաստանի և Անդրկովկասի քաղաքներում։

    1924թ. Անդրկենտգործկոմը որոշում կայացրեց 10 հազար հայերի հայրենադարձություն կազմակերպելու մասին։ 1925թ. ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմը հայրենադարձության առաջադրանքը հասցրեց 25 հազարի, հույս ունենալով նրանց զգալի մասին բնակեցնել Հյուսիսային Կովկասում։ Հայաստանում ընտրվել էր Սարդարապատի դաշտը, որը նախապես պետք է դառնար ոռոգելի՝ ջրանցք անցկացնելու միջոցով։ Սկսվեցին որոնումները ֆինանսական միջոցներ հայթայթելու ուղղությամբ։ Այդ նպատակով 1925թ. Հայաստան ժամանեց Ֆ.Նանսենի ղեկավարած Ազգերի լիգայի հանձնախումբը, որը պետք է ուսումնասիրեր Սարդարապատի դաշտի ոռոգման հնարավորությունները։ Հանձնախմբի գալը կապված էր նաև Ազգերի լիգայի 1923թ. որոշման հետ, ըստ որի պետք է ուսումնասիրվեր Հայաստանում 50 հազար գաղթականներ տեղավորելու հնարավորությունը։ Սակայն այս ծրագրի իրականացման միջոցներ գտնելու որոնումները ևս ապարդյուն անցան։ Ինչպես Հայկական հարցի, այնպես էլ հայրենադարձության դեպքում արևմտյան տերությունների համար անցանկալի էր քայլ կատարելը, որովհետև հարցն առնչվում էր խորհրդային իշխանության հետ։ Այսինքն՝ առաջնայինը հարցի քաղաքական կողմն էր։ Այս ամենից հետո էր, որ Ֆ. Նանսենը տպագրեց իր վերոհիշյալ մերկացնող գիրքը (1927թ.)։

    Կատեգորիա: Հայրենադարձության կազմակերպումը (1920-1930-ական թվականներին) | Ավելացրել է: armhistory (05.01.2011) W
    Դիտումներ: 829 | Ռեյտինգ: 0.0/0
    Մեկնաբանությունների քանակը: 0

    Օգնեք կայքին տարածեք այս նյութը:
    Մեկնաբանելու համար պետք է գրանցվել կայքում
    [ Գրանցվել | Մուտք գործել ]
    Հայկական տոմար
    Ancient Armenian Calendar
    Armenian history
    История Армении
    Մարզեր
    Արմավիրի մարզ Արարատի մարզ Արագածոտնի մարզ Արցախ Գեղարքունիքի մարզ Լոռու մարզ Կոտայքի մարզ Շիրակի մարզ Սյունիքի մարզ Վայոց Ձորի մարզ Տավուշի մարզ
    Հայաստան
    Բուսական աշխարհ Կենդանական աշխարհ Արագած Արալեռ Արարատ (Մասիս) լեռը Արտանիշ Արփա Որոտան Գառնու ձոր Գեղամա լեռներ Դեբեդ Դիլիջանի արգելոց Թարթառ Խոսրովի անտառ Սևան Հատիս
    Հիշիր
    Current Position
    Новости Карабаха
    Армянский исторический портал
    KillDim.com