Www.ARMhistory.do.am
Բարև Հյուր!
Դուք կարող եք:
Մուտք գործել Կամ Գրանցվել
Նավարկություն
Գլխավոր Հայոց պատմություն Հայեր Ֆորում Գրքեր Նկարներ Հետաքրքրաշարժ Հայկական ֆիլմեր Հայկական մուլտֆիլմեր Օնլայն խաղեր Ձեր կարծիքը մեր մասին Կայքեր Կինոթատրոն Հետադարձ կապ
Բաժիններ
Տնտեսությունը [4]
Հասարակական-քաղաքական կյանքը [6]
Վերակառուցումը և ղարաբաղյան շարժումը [6]
Հայաստանի Հանրապետության անկախության գործընթացը [3]
Կրթություն և գիտություն [2]
Գրականություն և արվեստ [2]
Միացեք քննարկումներին
  • Աֆորիզմներ (151)
  • Գրքեր (14)
  • Վեբ ծրագրավորում (14)
  • Հարցեր և պատասխաններ (13)
  • Անեկդոտներ (13)
  • Հայաստանին (13)
  • Քառյակներ (11)
  • Որ ժամանակաշրջանում է Հայաստանը եղել հզոր (11)
  • Հայոց լեզու (10)
  • Անձնական մտքեր,խոսքեր (9)
  • Հին Հունաստան (9)
  • Հեղինակային (8)
  • Ուսանողական կայք տնտեսագետների համար (7)
  • hayoc ekexecu patmutyun (6)
  • Վեբ կայքերի պատրաստում (6)
  • Գլխավոր » Հոդվածներ » Խորհրդային Հայաստանը 1945-1991 թվականներին » Տնտեսությունը

    Արդյունաբերության զարգացումը

    Հայաստանում տնտեսության վերակառուցմանը զուգահեռ շարունակվում էր նոր ձեռնարկությունների կառուցումը։ 1946–1950-ական թթ. Հայաստանում կառուցվեցին Երևանի կաբելի, էլեկտրամեքենաշինական, ալյումինի, հիդրոտուրբինների, ավտովերանորոգման, Գյումրիի հեծանիվի, Սպիտակի շաքարի և այլ գործարաններ։

    1950թ. հանրապետության արդյունաբերական արտադրանքը 1945թ. համեմատ աճեց շուրջ երեք անգամ։ Արդյունաբերության վերելքը ապահովելու համար 1950-ական թվականներին կազմակերպվեցին ժողովրդական տնտեսության խորհուրդներ։ Նրանց հիմնական խնդիրն էր՝ նկատի ունենալով տեղական առանձնահատկությունները՝ ճիշտ տեղաբաշխել ձեռնարկությունները և արդյունավետ օգտագործել հումքն ու աշխատուժը։ Այդ տարիներին հանրապետությունում ձևավորվեցին և զարգացան արդյունաբերության նոր ճյուղեր, որոնք հետագայում կարևոր դեր խաղացին տնտեսության մեջ։

    Պատերազմին հաջորդող տարիներին հանրապետության տնտեսության վերակառուցման և զարգացման մեջ նշանակալի ավանդ ունեն ՀԿԿ Կենտկոմի առաջին քարտուղարներ Գրիգոր Հարությունյանը, որն այդ պաշտոնը վարում էր 1937–1953թթ., ինչպես և նրան հաջորդած Սուրեն Թովմասյանը (1953–1960թթ.)։

    Նախորդ շրջանում հիմքեր էին դրվել Հայաստանում քիմիական արդյունաբերությունը արմատավորելու համար։ 1958թ. ԽՍՀՄ կառավարությունը որոշում ընդունեց քիմիական արդյունաբերության զարգացման մասին։ Այդ քաղաքականության հետևանքով մինչև 1980-ական թվականների վերջը Հայաստանի քիմիական ձեռնարկությունների թիվը հասավ 46-ի։ Գործարկվեցին Երևանի «Պոլիվինիլացետատ», Ալավերդու և Կիրովականի քիմիական ձեռնարկությունները։

    Հետպատերազմյան շրջանում արտադրության զարգացման շնորհիվ Հայաստանը հետզհետե ագրարային երկրից դառնում էր արդյունաբերական հանրապետություն։ 1960-1980–ական թվականներին հանրապետությունում կառուցվեցին 390-ից ավելի արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ Այդ ժամանակաշրջանում կառուցվեցին մի շարք նոր քաղաքներ, որոնք դարձան արդյունաբերության կենտրոններ։ Դրանցից էին Չարենցավանը, Հրազդանը, Աբովյանը և այլն։

    Այդ նույն ժամանակ բարելավվեց հանրապետության տրանսպորտային համակարգը։ Կառուցվեցին ավտոմայրուղիներ, Սևան-Շորժա-Զոդ, Մասիս-Նուռնուս, Իջևան-Հրազդան երկաթուղիները։ Կառուցվեցին Երևանի մետրոպոլիտենը, մայրաքաղաքի «Զվարթնոց», «Էրեբունի» և Գյումրիի օդանավակայանները։ Արդյունաբերության կենտրոնացումը քաղաքներում նպաստեց քաղաքային բնակչության աճին։ Հանրապետության 27 քաղաքներում և 31 քաղաքատիպ ավաններում կենտրոնացված էր ազգաբնակչության 2/3-ը։

    Հայաստանի արդյունաբերության ամենախոշոր կենտրոնը մայրաքաղաք Երևանն էր։ Այստեղ էին գտնվում ամենահզոր գործարարների մեծ մասը։ Այդ պատճառով արհեստականորեն ավելանում էր քաղաքի ազգաբնակչության թվաքանակը։ 1990թ. Հայաստանի ազգաբնակչության գրեթե 1/3-ը բնակվում էր Երևանում։

    Արդյունաբերության զարգացումը առաջ բերեց բնապահպանական բազմաթիվ խնդիրներ։ Դրանցից առաջինը Սևանի հիմնահարցն էր։ Հրազդան գետի վրա կառուցված հէկերը աշխատում էին Սևանի ջրի հաշվին, և դրա բացթողման հետևանքով իջել էր լճի ջրի մակարդակը։ Այդ հիմնախնդրի լուծմանը որոշ չափով նպաստեց Արփա-Սևան ջրատար թունելի, ջէկերի և Հայկական ատոմակայանի կառուցումը։ Այդուհանդերձ, Սևանի հիմնախնդիրը մինչև այժմ լիովին լուծված չէ։

    Չնայած Հայաստանում արդյունաբերական նոր ճյուղերի՝ ռադիոէլեկտրոնիկայի, մեքենաշինության, հաստոցաշինության առաջացմանը՝ հանրապետության գրեթե ողջ արդյունաբերական համալիրը կախման մեջ էր միութենական կենտրոնից և մյուս հանրապետություններից։ Հայաստանը չուներ իր հումքը, և արտադրանքը վերջնական, ավարտուն չէր։

    Կատեգորիա: Տնտեսությունը | Ավելացրել է: armhistory (05.01.2011)
    Դիտումներ: 899 | Ռեյտինգ: 0.0/0
    Մեկնաբանությունների քանակը: 0

    Օգնեք կայքին տարածեք այս նյութը:
    Մեկնաբանելու համար պետք է գրանցվել կայքում
    [ Գրանցվել | Մուտք գործել ]
    Հայկական տոմար
    Ancient Armenian Calendar
    Armenian history
    История Армении
    Մարզեր
    Արմավիրի մարզ Արարատի մարզ Արագածոտնի մարզ Արցախ Գեղարքունիքի մարզ Լոռու մարզ Կոտայքի մարզ Շիրակի մարզ Սյունիքի մարզ Վայոց Ձորի մարզ Տավուշի մարզ
    Հայաստան
    Բուսական աշխարհ Կենդանական աշխարհ Արագած Արալեռ Արարատ (Մասիս) լեռը Արտանիշ Արփա Որոտան Գառնու ձոր Գեղամա լեռներ Դեբեդ Դիլիջանի արգելոց Թարթառ Խոսրովի անտառ Սևան Հատիս
    Հիշիր
    Current Position
    Новости Карабаха
    Армянский исторический портал
    KillDim.com